{"id":16,"date":"2015-04-22T12:34:24","date_gmt":"2015-04-22T10:34:24","guid":{"rendered":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/?page_id=16"},"modified":"2015-08-27T08:57:02","modified_gmt":"2015-08-27T06:57:02","slug":"1-4-istorijski-razvoj-razvoj-programskih-jezika","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/?page_id=16","title":{"rendered":"1.4. Istorijski razvoj – razvoj programskih jezika"},"content":{"rendered":"

Ra\u010dunar sam po sebi ne vredi bez programa koji ga pokre\u0107u. Paralelno sa razvojem kompjutera razvijali su se i programski jezici, a sa njima i programi koji su postavili kamen temeljac softveru koji danas koristimo.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
1956.<\/b><\/td>\nIBM<\/b> razvija programski jezik FORTRAN<\/b> (Formula Translation<\/i>) kao alternativu programiranju u ma\u0161inskom jeziku. Ovaj jezik je pre svega bio namenjen izvr\u0161avanju matemati\u010dkih prora\u010duna.<\/td>\n<\/tr>\n
1960.<\/b><\/td>\nNastaje i jezik COBOL<\/b> (Common Business Oriented Language<\/i>), namenjen poslovnim potrebama.Iste godine nastaje i jezik LISP<\/b>, kao prvi jezik za programiranje ve\u0161ta\u010dke inteligencije.<\/td>\n<\/tr>\n
1961.<\/b><\/td>\nStiv Rasel<\/b> (Steve Russell<\/i>) sa jo\u0161 dvojicom kolega studenata sa MIT-a pi\u0161e igru Spacewar<\/b>, koja se smatra prvom ra\u010dunarskom igrom. Igra je napisana za ra\u010dunar DEC PDP-1.<\/p>\n
\n
\"\"<\/div>
Igra SpaceWar [2]<\/a><\/sup> <\/figcaption><\/figure>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1964.<\/b><\/td>\nD\u017eon Kemeni<\/b> (John Kemeny<\/i>) i Tomas Kurc<\/b> (Thomas Kurtz<\/i>) razvijaju programski jezik BASIC<\/b> (Beginners All-Purpose Symbolic Instruction Code<\/i>).<\/td>\n<\/tr>\n
1967.<\/b><\/td>\nNa Kembrid\u017eu nastaje programski jezik LOGO<\/b>, kao jezik namenjen deci.<\/td>\n<\/tr>\n
1967.<\/b><\/td>\nU Norve\u0161kom ra\u010dunskom centru<\/b> u Oslu, nastaje programski jezik Simula 67<\/b>, naslednik jezika Simula 1, nastalog nekoliko godina ranije.Simula 67 je prvi progrmaski jezik koji je uveo koncepte objektno-orijentisanog programiranja<\/b>, koji \u0107e godinama kasnije postati dominantna paradigma programiranja.<\/td>\n<\/tr>\n
1969.<\/b><\/td>\nKen Tompson<\/b> (Ken Thompson<\/i>), iz Belovih laboratorija, pi\u0161e prvu verziju operativnog sistema UNIX<\/b>.<\/td>\n<\/tr>\n
1969.<\/b><\/td>\nBil Gejts<\/b> (Bill Gates<\/i>) i Pol Alen<\/b> (Paul Allen<\/i>), koji tada sebe nazivaju Lakeside Programming Group<\/i>, zapo\u010dinju svoj prvi profesionalni posao \u2013 pronala\u017eenje gre\u0161aka u softveru ra\u010dunara PDP-10.<\/td>\n<\/tr>\n
1970.<\/b><\/td>\nNiklaus Virt<\/b> (Niklaus Wirth<\/i>), kreira programski jezik Pascal<\/b>, koji se i danas koristi za u\u010denje principa programiranja.<\/td>\n<\/tr>\n
1973.<\/b><\/td>\nDenis Ri\u010di<\/b> (Dennis Ritchie<\/i>), iz Belovih laboratorija, kreira programski jezik C<\/b>, prvenstveno namenjen sistemskom programiranju za UNIX.Jezik C postaje verovatno najpopularniji programski jezik, kojim se pi\u0161u aplikacije svih namena. Veliki broj jezika danas vu\u010de poreklo iz ovog jezika (C++, C#, Java, PHP…)<\/p>\n
\n
\"\"<\/div>
Ken Tompson i Denis Ri\u010di [3]<\/a><\/sup> <\/figcaption><\/figure>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1976.<\/b><\/td>\nBil Gejts i Pol Alen osnivaju Microsoft<\/b>.<\/p>\n
\n
\"\"<\/div>
Bil Gejts [4]<\/a><\/sup> <\/figcaption><\/figure>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1978.<\/b><\/td>\nPojavljuje se „WordStar“ \u2013 program za obradu teksta<\/b> za sistem CP\/M.<\/p>\n
\n
\"\"<\/div>
Program WordStar [5]<\/a><\/sup> <\/figcaption><\/figure>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1979.<\/b><\/td>\nPojavljuje se prvi program za tabelarne kalkulacije „VisiCalc“<\/b> za ra\u010dunar Apple II.Ovaj program je predstavljao malu revoluciju, s obzirom na to da je ra\u010dunare pribli\u017eio poslovnim ljudima i menad\u017eerima koji vi\u0161e nisu morali da znaju programiranje da bi na ra\u010dunaru izvr\u0161ili prora\u010dune.<\/p>\n
\n
\"\"<\/div>
Program VisiCalc [1]<\/a><\/sup> <\/figcaption><\/figure>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1981.<\/b><\/td>\nMicrosoft kreira operativni sistem DOS<\/b> (Disc Operating System<\/i>).<\/td>\n<\/tr>\n
1983.<\/b><\/td>\nMicrosoft objavljuje prvu verziju Windows<\/b>-a \u2013 grafi\u010dkog pro\u0161irenja za MS-DOS.<\/p>\n
\n
\"\"<\/div>
Windows 1.0 [6]<\/a><\/sup> <\/figcaption><\/figure>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1990.<\/b><\/td>\nMicrosoft objavljuje Windows 3.0<\/b> \u2013 prvu zapa\u017eenu verziju ovog operativnog sistema.<\/p>\n
\n
\"\"<\/div>
Windows 3.0 [7]<\/a><\/sup> <\/figcaption><\/figure>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1991.<\/b><\/td>\nLinus Torvalds<\/b> (Linus Torvalds<\/i>) kreira operativni sistem Linux<\/b> baziran na UNIX-u.<\/p>\n
\n
\"\"<\/div>
Linus Torvalds [8]<\/a><\/sup> <\/figcaption><\/figure>\n<\/td>\n<\/tr>\n
1995.<\/b><\/td>\nD\u017eejms Gosling<\/b> (James Gosling<\/i>) iz kompanije Sun Microsystems<\/b> kreira programski jezik Java<\/b>, zami\u0161ljen kao „jednostavan, objektno-orijentisan, brz i platformski nezavisan“.Jezik Java je danas jedan od najpopularnijih jezika<\/b> – njime se mogu pisati programi za razli\u010dite operativne sisteme, servere, smartfone… Tako\u0111e, ovo je jedan od najboljih jezika za u\u010denje objektno-orijentisanog programiranja.<\/td>\n<\/tr>\n
1995.<\/b><\/td>\nBrendan Ajk<\/b> (Brendan Eich<\/i>) iz kompanije Netscape<\/b> kreira programski jezik JavaScript<\/b>, namenjen web developerima, kao jezik za skriptovanje i dinamiziranje web stranica.Danas JavaScript predstavlja mo\u0107an programski jezik, namenjen razvoju web aplikacija i jedan je od stubova koncepta poznatog kao HTML5<\/b>.<\/td>\n<\/tr>\n
1995.<\/b><\/td>\nErih Gama<\/b> (Erich Gamma<\/i>) sa jo\u0161 trojicom saradnika (u svetu ra\u010dunarstva poznati kao „\u010detvoro\u010dlana banda“ – „Gang of Four“<\/i> objavljuje knjigu „\u0160abloni dizajna“<\/b> (Design Patterns<\/i>), koja predstavlja prekretnicu u softverskom dizajnu i objektno-orijentisanom programiranju.<\/td>\n<\/tr>\n
2007.<\/b><\/td>\nPostaje popularan koncept „rada u oblaku“<\/b> (cloud computing<\/i>), koji softver ne tretira kao proizvod ve\u0107 kao uslugu kojoj se pristupa preko web-a. Iako sam koncept postoji kao ideja jo\u0161 od 50-ih godina, njegova realizacija je morala sa\u010dekati odgovaraju\u0107i tehnolo\u0161ki razvoj.[9]<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Slede\u0107a lekcija<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

    \n
  1. Resized from Visicalc<\/a>“ by User:Gortu<\/a> – apple2history.org. Licensed under Public domain via Wikimedia Commons<\/a><\/li>\n
  2. Resized from Spacewar!-PDP-1-20070512<\/a>“ by Joi Ito<\/a> from Inbamura, Japan – Spacewar running on PDP-1<\/a>. Licensed under CC BY 2.0<\/a> via Wikimedia Commons<\/a><\/li>\n
  3. Resized from Ken n dennis<\/a>“ by Unknown – http:\/\/www.catb.org\/~esr\/jargon\/html\/U\/Unix.html<\/a>. Licensed under Public domain via Wikimedia Commons<\/a><\/li>\n
  4. Cropped and resized from Bill gates portrait<\/a>„. Licensed under CC-BY-3.0-br<\/a> via Wikimedia Commons<\/a><\/li>\n
  5. Resized from Wordstar Screenshot<\/a>“ by www.warwickshire-ecosiht.org.uk\/subject\/ict\/miscellaneous\/user_interfaces.html. Licensed under fair use via Wikipedia<\/a> (September 2014)<\/li>\n
  6. Resized from Windows1.0<\/a>„. Via Wikipedia<\/a>. Used with permission from Microsoft.<\/li>\n
  7. Resized from Windows 3.0 workspace<\/a>„. Via Wikipedia<\/a>. Used with permission from Microsoft.<\/li>\n
  8. Cropped and resized from Linus Torvalds<\/a>“ by Unknown photographer who sold rights to the picture to linuxmag.com – Linuxmag.com; The image is from an article in a December 2002 issue of Linux Magazine[1]<\/a>. Licensed under CC BY-SA 3.0<\/a> via Wikimedia Commons<\/a><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ra\u010dunar sam po sebi ne vredi bez programa koji ga pokre\u0107u. Paralelno sa razvojem kompjutera razvijali su se i programski jezici, a sa njima i programi koji su postavili kamen temeljac softveru koji danas koristimo. 1956. IBM razvija programski jezik FORTRAN (Formula Translation) kao alternativu programiranju u ma\u0161inskom jeziku. Ovaj jezik je pre svega bio … \u041d\u0430\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0430 \u0447\u0438\u0442\u0430\u045a\u0435\u043c 1.4. Istorijski razvoj – razvoj programskih jezika<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":127,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/16"}],"collection":[{"href":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/16\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":331,"href":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/16\/revisions\/331"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/127"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lekcije.mfp.co.rs\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}